गैरआवासीय नेपाली संघ (NRNA) जापान: इतिहास, वर्तमान र भविष्य: दिलिप कडेल

गैरआवासीय नेपाली संघ (NRNA) को औपचारिक स्थापना सन् २००३ मा नेपाल सरकारको पहलमा भएको थियो । जसले संसारभर रहेका नेपालीहरूको हक, हित, र योगदानलाई संस्थागत गर्ने उद्देश्य राखेको थियो। जापानमा, जहाँ २००० दशकको सुरुवातदेखि नै नेपाली समुदायको उपस्थिति उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको थियो, NRNA को अवधारणा छिट्टै लोकप्रिय बन्यो। सन् २००५ मा, जापानमा रहेका नेपालीहरूले राष्ट्रिय समन्वय परिषद् (NCC Japan) को औपचारिक गठन गरे। यस संस्थाले जापानमा रहेका नेपाली समुदायलाई एकजुट गर्ने, उनीहरूको समस्याहरू सम्बोधन गर्ने, र नेपालसँगको सम्बन्धलाई सुदृढ गर्ने लक्ष्य लिएको थियो।

NRNA जापानको सफलतामा विभिन्न नेतृत्वकर्ताहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहँदै आएको छ। म, दिलिप कडेल, २०१७-२०१९ मा कान्साई मानार्थ सदस्यका रूपमा आबद्ध भएँ, त्यसपछि २०१९-२०२१ को कार्यकालमा कान्साई सल्लाहकार बनेँ। २०२१-२०२३ मा केन्द्रीय सदस्यको रूपमा कार्य गर्दै मैले जापानमा रहेका नेपालीहरूको हकहितका लागि निरन्तर काम गरेँ। हाल २०२३-२०२५ कार्यकालमा केन्द्रीय सचिवको भूमिकामा रहँदै, मैले प्रवासी नेपालीहरूको आवाज बुलन्द पार्ने कार्यमा अग्रसरता लिइरहेको छु। नविन निउरेको नेतृत्वले संघले नेपाल-जापान सम्बन्धलाई अझ सुदृढ गर्न तथा प्रवासी नेपालीहरूको सामाजिक तथा आर्थिक समृद्धिमा योगदान दिन विभिन्न नयाँ परियोजनाहरू अघि बढाइरहेको छ।

स्थापनाको प्रारम्भिक दिनहरूमा, NRNA जापानले आफ्ना गतिविधिहरू सीमित स्रोतसाधनका बाबजुद अघि बढायो। जापान सरकारका नीति तथा कानूनी प्रक्रियाहरू नेपाली समुदायका लागि स्पष्ट थिएनन्, जसका कारण श्रम, अध्यागमन, र कानूनी अधिकारसम्बन्धी समस्याहरू व्यापक रूपमा देखिन्थे। NRNA जापानले प्रवासी नेपालीहरूको हित संरक्षणका लागि कानूनी परामर्श तथा सहायता सेवा सञ्चालन गर्दै, जापानमा रहेका नेपाली श्रमिक तथा विद्यार्थीहरूको हितमा पैरवी गर्दै आएको छ। २०११ मा जापानमा आएको भूकम्प तथा सुनामीका बेला, संघले नेपालीहरूका लागि राहत तथा उद्धार कार्यहरूमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो।

आजसम्म, NRNA जापानले धेरै महत्वपूर्ण कार्यहरू सम्पन्न गरिसकेको छ। COVID-19 महामारीको समयमा, संघले उद्धार तथा राहत कोष खडा गरी जापानमा समस्यामा परेका नेपालीहरूलाई एयरपोर्टदेखि बासस्थानसम्म पुग्नको लागि सहयोग पुर्यायो। यसबाहेक, नेपाली विद्यार्थीहरूका लागि छात्रवृत्ति कार्यक्रम, व्यावसायिक सीप विकास तालिम, तथा स्वास्थ्य तथा बीमा सम्बन्धी सचेतना कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेको छ। NRNA जापानले नेपाल सरकारलाई दोहोरो नागरिकताको विषयमा पहल गर्न निरन्तर आग्रह गर्दै आएको छ। नेपालमा लगानी प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले, जापानमा रहेका नेपाली व्यवसायीहरूलाई एकीकृत गर्दै विभिन्न लगानी सम्मेलनहरू आयोजना गर्ने योजना बनाई रहेको छ।

संघले जापानमा रहेका नेपालीहरूको हकहितका लागि विभिन्न महत्त्वपूर्ण मुद्दाहरू उठाउँदै आएको छ। प्रवासी नेपालीहरूले जापानमा दीर्घकालीन बसोबास तथा कानूनी मान्यता प्राप्त गर्न सकुन् भनेर अध्यागमन कानुनमा सुधारका लागि पैरवी गरिरहेको छ। जापानमा रोजगारीका लागि आउने नेपाली कामदारहरूका लागि पारदर्शी तथा सुरक्षित आप्रवासन नीति लागू गरिनुपर्छ भन्ने विषयमा पनि संघ सक्रिय रहेको छ। साथै, नेपाली विद्यार्थीहरूले जापानमा अध्ययन तथा रोजगारका अवसरहरूमा समान पहुँच पाउनुपर्छ भन्ने अभियान चलाइएको छ।

हाल NRNA जापान एक संस्थागत रूपमा बलियो बनिरहेको भए पनि, केही चुनौतीहरू छन्। जापान सरकारको कठोर अध्यागमन नीति, भाषा तथा सांस्कृतिक अन्तर, तथा केही नेपाली समुदायबीचको आन्तरिक विभाजन संस्थाको विकासका लागि चुनौती बनेका छन्। यद्यपि, संघले यी समस्याहरू समाधान गर्न विभिन्न कार्यक्रम तथा सहयोग प्रयासहरू अघि बढाइरहेको छ। जापानमा रहेका नेपालीहरूको आर्थिक तथा सामाजिक उत्थानका लागि संघले नयाँ रणनीतिहरू अबलम्बन गरिरहेको छ।

NRNA जापानले आगामी वर्षहरूमा प्रवासी नेपालीहरूको हित संरक्षणका लागि थप प्रभावकारी पहलहरू गर्ने योजना बनाएको छ। जापान सरकारसँग सहकार्य गर्दै नेपाली कामदारहरूको लागि थप सुरक्षित तथा व्यवस्थित रोजगार कार्यक्रम लागू गराउने प्रयास गरिँदैछ। नेपाल-जापान सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन पर्यटन प्रवर्द्धन तथा व्यापार विस्तारका योजनाहरू अघि सारिएको छ। साथै, नेपालमा पूर्वाधार विकास, शिक्षा, तथा स्वास्थ्य क्षेत्रमा जापानबाट लगानी भित्र्याउने अभियानलाई पनि प्राथमिकता दिइनेछ।नेपाल एम्बेसी र एनआरएनए जापानको समन्वयमा जापानका विभिन्न सहरहरूमा नेपाली सेवाग्राहीहरुलाई लक्षित गर्दै पासपोर्ट नविकरण लगाएत सरकारी कामहरुका लागि घुम्टी शिविर गरिँदै आइरहेका छौ॥

NRNA जापान प्रवासी नेपालीहरूको हित संरक्षणका लागि एक सशक्त संगठनका रूपमा स्थापित भइसकेको छ। इतिहासदेखि वर्तमानसम्म, यसले नेपाली समुदायका लागि उल्लेखनीय योगदान पुर्याएको छ। भविष्यमा पनि, संघले प्रवासी नेपालीहरूको हकहित प्रवर्द्धन गर्दै नेपाल-जापान सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने दिशामा अघि बढ्नेछ। एकताबद्ध प्रयासहरूद्वारा, NRNA जापानले नेपाल र प्रवासी नेपालीहरूको भलाइका लागि दीर्घकालीन योगदान दिनेछ।