क्योटो: जापानको ऐतिहासिक राजधानी नामको उत्पत्ति

क्योटो शहरको नाम जापानी इतिहास र संस्कृतिसँग गहिरो रूपमा जडिएको छ। यसको नाम “क्यो”  र “टो” बाट बनेको हो, जसको अर्थ “राजधानी” हुन्छ। प्रारम्भमा, क्योटोलाई “हियान-क्यो”  भनिन्थ्यो, जसको अर्थ “शान्ति र शान्तिको राजधानी” हो। सन् ७९४ मा सम्राट कन्मुले राजधानी नारा बाट हियान-क्योमा सारेपछि यो नाम राखिएको थियो।

हियान काल (७९४-११८५) को अन्त्यतिर, यो शहरलाई “क्योटो” भनेर चिनिन थालियो। सन् १८६८ मा मेइजी पुनर्स्थापनापछि जब सम्राट टोक्यो सरे, क्योटोलाई केही समय “साइक्यो” अर्थात् “पश्चिमी राजधानी” भनियो। तर, यो नाम लोकप्रिय भएन, र शहर फेरि क्योटोको नामले चिनियो।

इतिहासभरि क्योटोलाई “मियाको” र “क्यो-नो-मियाको”  जस्ता नामहरूले पनि उल्लेख गरिएको पाइन्छ, जसले यसलाई राजधानीको रूपमा पुष्टि गर्दछ। आज पनि क्योटो जापानी संस्कृति र परम्पराको केन्द्रबिन्दु रहेको छ, जसको ऐतिहासिक महत्त्व यसको नाममा झल्किन्छ।